Film Wacława Kujbidy – „Mroki Czarnego lasu”

Film Wacława Kujbidy – „Mroki Czarnego lasu”

Scenariusz i reżyseria: Wacław Kujbida

II Reżyser planu: Janusz Hanas

Konsultacja historyczna: prof. Jan Żaryn

Produkcja: TVNiezaleznaPolonia Ltd. (odznaczona w roku 2018 Medalem Senatu RP za Działalność Medialną).

Miejsce i rok produkcji: Ottawa, Kanada, 2019-2020

Czas trwania: 1:42:33

Kontakt: tvniezaleznapolonia@gmail.com

Film współfinansowany przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem Fundacji Pomocy Polakom na Wschodzie w ramach programu Opieka nad Polonią.

Premiera filmu odbyła się 17 września 2020 r. w kinie „Nowa Sybilla” w Puławach.

Premiera filmu odbyła się 17 września 2020 r. w kinie „Nowa Sybilla” w Puławach.

Pomimo pandemii było dużo osób. Przybyła starosta powiatu p. Danuta Smaga, prezydent miasta Paweł Maj, prof. Tomasz Panfil z lubelskiego IPN,  przedstawiciele biura posła PIS,  wójtowie okolicznych gmin, kombatanci, przedstawiciele wojska, policji, straży pożarnej i uczniowie szkół. Było Radio Lublin oraz puławskie media. Autorów reprezentował Janusz Hanas – II reżyser.

Film opowiada o jednej z najmroczniejszych akcji ludobójstwa niemieckiego na Polakach w czasie okupacji Polski, przybliżając zarazem bestialstwo obu totalitarnych okupantów, jakie dotknęło wschodnie ziemie dawnej Rzeczypospolitej.

            Wcześniej okupujący te ziemie Sowieci nie tylko przeprowadzali aresztowania i wywózki Polaków na Wschód, ale też, w więzieniach Lwowa i Stanisławowa, zamordowali setki Polek i Polaków często nieludzko ich torturując. W sierpniu i wrześniu 1941 okupujący Polskę Niemcy dokonali masowych mordów podstępnie aresztowanych przedstawicieli inteligencji polskiej Stanisławowa. Akcją mordów w Czarnym Lesie, była częścią niemieckiego planu całkowitej zagłady wszystkich polskich elit, tzw. Intelligenzaktion,  którą kierował SS Hauptstumpfüher Hans Krüger, ten sam, który wcześniej zorganizował mord profesorów we Lwowie.

            Miejsca stanisławowskich egzekucji odkrył dopiero w 1988 roku Adam Rubaszewski. W roku 2011, dzięki wysiłkom członków założonego przez Irenę i Witalija Czaszczina, miejscowego Towarzystwa Kultury Polskiej „Przyjaźń”, we współdziałaniu z polską Radą Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa i z miejscowymi władzami ukraińskimi, odsłonięto na odrestaurowanym i uporządkowanym terenie cmentarza pomnik ofiar.  Dopiero w ostatnich latach okazało się, że w stanisławowskich “dołach śmierci” leży nie 250 ofiar zbrodni – jak pierwotnie uważano – lecz szczątki ponad 700 rozstrzelanych tam osób.

Film Mroki Czarnego Lasu przybliża historię Stanisławowa, Grodu Rewery, zwanego kiedyś również Trzecim Grodem Rzeczpospolitej. Rekonstruuje kalendarz zbrodniczych działań Niemców 1941 roku oraz ukazuje historię odkrycia, odrestaurowania cmentarza ofiar i ciągłej opieki nad nim miejscowej ludności. Narracja filmu – oprócz bogatych i niejednokrotnie unikalnych materiałów źródłowych, na których oparto scenariusz oraz przy pomocy rekonstrukcji wydarzeń przy udziale Grupy Rekonstrukcyjnej Gregor – prowadzona jest przez dwóch naocznych świadków i uczestników tamtych wydarzeń: prof. Jerzego Hickiewicza, którego ojciec został w Czarnym Lesie rozstrzelany oraz Marii Popiel-Sumary, która straciła tam ojca i brata. Witalij Czaszczin z Ivano Frankiwska z kolei, wprowadza widzów w kulisy odnalezienia miejsc egzekucji oraz historię 29-letnich wysiłków miejscowych mieszkańców – członków założonego przez niego i żonę Irenę, Towarzystwa Kultury Polskiej „Przyjaźń”. To dzięki właśnie tym ludziom sam cmentarz jak i uroczystości organizowane w rocznice tej zbrodni są od lat jednym z głównych wydarzeń w mieście.

Wacław Kujbida, TVNiezależnaPolonia Ltd., Ottawa