Prof. Jan Żaryn w Londynie

Prof. Jan Żaryn w Londynie

Profesor senator Jan Żaryn, świetnie znany w Anglii, spotkał się z Polonią w Londynie 22 września na zaproszenie Koła Myśli Niezależnej i Great Poland, 23 był w Cambridge na zaproszenie Patrioci Rzeczpospolitej Cambridge i w Reading 24 w Domu Polskim, przywożąc swoją ostatnią książkę p.t. „Polska Pamięć” (Patria Media 2017), w ramach przygotowań do obchodów zdobycia niepodległości w 2018 i 2020.

W Sali Malinowej Jan Żaryn zaczyna od pytania, czym jest pamięć polska i jakie są nasze obowiązki z tym związane. To Pokolenie Niepokornych, zaczynając od Konfederacji Barskiej, która mimo przegranej stworzyło zobowiązanie krwi do walki o niepodległość. Polska pamięć jest bogata różnorodnością i nie ma monopolu. Blędem II RP było zmarginesowanie zasług postaci takich jak Roman Dmowski po zamachu majowym. Data 11 listopada jest upamiętniana nie tylko dlatego że Józef Piłsudski przemówił z balkonu tego dnia w Warszawie po powrocie dzień przed z niewoli, ale też był to dzień zakończenia 1-szej wojny światowej. Dzięki dyplomacji Komitetu Narodowego Polski w Paryżu (Roman Dmowski, Gen. Haller, Ignacy Paderewski i inni) Polska, choć jeszcze nie istniała oprócz armii, została uznana jako zwycięskie państwo. Opisuje list Piłsudskiego do Dmowskiego w Paryżu i stworzenie rządu uznanego przez zagranicę. Niepodległość zawdzięczamy nie tylko wojskowym i dyplomatom, ale też obywatelom, którzy w czasie ustalania polskich granic organizowali oddolnie powstania na granicach wschodnich i na południu, także i Ormianom, którzy wpisali się w Pokolenie Niepokornych. Wspomina tez „Polskie Termopile” we Lwowie 1920 i Powstanie Wielkopolskie, przygotowywane przez POW, harcerzy i grupy Sokołów, którego iskrą był przyjazd Paderewskiego.

Jan Żaryn opisuje dyplomację Paderewskiego w Ameryce i zgodę Stanów Zjednoczonych na stworzenie polskiej armii we Francji, rekrutowanej przez grupy Sokołów, nazwanej Błękitną pod dowództwem Gen. Hallera. To myśmy dyktowali warunki pokoju wraz z aliantami, jako państwo zwycięskie, mimo ze Polska jeszcze nie istniała, ale posiadała wojsko i reprezentacje na arenie międzynarodowej – ubolewając że nie miało to miejsca po 2 wojnie światowej. Podkreśla zdolność do honorowania się wzajemnego. Twierdzi że stworzenie mitu Piłsudskiego, jako symbol niepodległości, było konieczne za czasów PRL, ale w dzisiejszej rzeczywistości musimy wymienić i innych ku wzbogaceniu różnorodności niepodległościowej.

Spotkanie z dwoma totalitaryzmami jest doświadczeniem tylko polskim. Tworzy to naszą wyjątkowość – bo żaden inny naród przez to nie przeszedł. Nasza historia nie mieści się w historii światowej – przez nieobecność historyczną.

Jan Żaryn też wspomina że jesteśmy jedynym narodem, który niósł pomoc Żydom, mimo kary śmierci, jako cel wojenny – przez Państwo Podziemne i Rząd na Uchodźstwie i że jesteśmy częścią historii Anglii, której Anglicy się wyparli.

Wywiązuje się dyskusja na Sali, o dziedzictwie chrześcijańskim, o braku nauki historii w latach 2008-17 w szkolnictwie, o stworzeniu lotnictwa w Stanach 1920. Komentarze o wypowiedziach John Le Carre o rzekomym faszyzmie w Polsce. Poruszona jest kwestia reparacji wojennych, Jan Żaryn potwierdza istnienie archiwów tej kwestii np. powojenne ankiety zniszczeń, spalona Biblioteka Narodowa ze zbiorami szwajcarskimi pierwszej emigracji i nawołuje do nacisku w tych sprawach.

Z podziękowaniem dla Patrioci RP Cambridge za wideo z wykładu, który zawiera narrację o Marszałku Piłsudskim i Legionach.         

https://youtu.be/8YKSmG28juM  

Krzysztof Jastrzembski, Londyn